Image
Top
Menu

Museum Slager | Verwacht

Jan Sluijters – Oorlogken is jarig

Vanaf donderdag 27 september is er in Museum Slager een expositie van Spotprenten van Jan Sluijters over de Eerste Wereldoorlog.

Bloederige lichamen, alles verwoestende legers, oorlogsprofiteurs en gewetenloze politici: Jan Sluijters beeldde ze allemaal zonder schroom af in De Nieuwe Amsterdammer. De prenten die als bijlage in dit tijdschrift in de jaren 1915-1919 verschenen, dragen titels als: Oorlogken is jarigPosthuma’s rotte aardappelen- en uienpolitiek en Tot het bittere einde. Wie Sluijters’ schilderijen uit deze periode bekijkt (bloemstillevens, damesportretten, landschappen), zal zich verbazen over het feit dat hier één en dezelfde kunstenaar aan het werk is geweest. De naargeestige oorlogsprenten laten een hele andere kant van de kunstenaar zien: Sluijters als maatschappijkritische kunstenaar, maar ook Sluijters als graficus. De oorlogsprenten vormen een bijzonder en afgesloten geheel binnen zijn oeuvre.

Dit jaar precies honderd jaar geleden begon de Eerste Wereldoorlog met de moord op kroonprins Franz Ferdinand in Sarajevo. Ondanks dat bijna heel Europa betrokken raakte bij een van de meest verschrikkelijke oorlogen uit de geschiedenis, bleef Nederland neutraal. We hadden er niets mee te maken. Maar hoe neutraal was Nederland eigenlijk? Kunstenaar Rob Scholte ontdekte in prenten gemaakt door Jan Sluijters een andere geschiedenis van Nederland in de Eerste Wereldoorlog. Gegrepen door de sterke beelden van Sluijters, verzamelde hij al zijn prenten. Deze 77 tekeningen zijn nu te zien in museum de Fundatie in Zwolle.

In 1914 ontstond weekblad ‘de Nieuwe Amsterdammer’ als afsplitsing van de Groene Amsterdammer, opgericht door de oud-hoofdredacteur Henri Wiessing. Het opiniërende weekblad drukte wekelijks een grote spotprent op de voorkant van de bijlage. Jan Sluijters werd in 1915 gevraagd om deze prent regelmatig voor het blad te gaan maken. De platen zijn geëngageerd, venijnig en gedurfd en lijken in geen enkel opzicht op de kleurrijke mondaine schilderijen waarmee Sluijters beroemd werd. Uitgevoerd in zwart-wit met slechts één steunkleur ontstaat een beeldtaal die pacifistisch en betrokken is van toon. We zien een Sluijters met een duidelijke politieke stem, kritisch op de Nederlandse regering die hij afschildert als tamme profiteurs.

De dood: – heeren ad fundum … tot het bittere eind!

Jan Sluiters – Na vier jaren oorlog